پرواز برای کمال در مدرسه ی آرزوها

معلمی در مدرسه ی آرزوها

فعالیتهای مکمل وفوق برنامه

بسمه تعالی

 

عنوان : فعالیتهای مکمل و فوق برنامه

 

مقطع ابتدایی پایه چهارم دبستان

 

نام آموزگار : محمد علی مرادی

  

سال تحصیلی 91-90

 

 

مقدمه:

 

                           به نام خداوند جان و خرد           کزین برتر اندیشه بر نگذرد

 

خدا را سپاس می گوییم که به ما توفیق خدمتگذاری عطا فرموده است.

همانطور که همه ی عزیزان و همکاران عرصه ی تعلیم وتربیت استحظار دارند در این طرح روش تدریس یا طرح درس مورد نظر نیست لذا در این نوشته به صورت موردی و خلاصه فقط به بیان چند فعالیت مکمل وفوق برنامه ی فصلهایی از دو کتاب علوم و فارسی بخوانیم و بنویسیم پرداخته ایم

امید است که مورد استفاده ی علاقه مندان قرار بگیرد.  

علوم

فعالیت فوق برنامه و مکمل برای کل کتاب :

در ابتدای سال تحصیلی از دانش آموزان می خواهیم دفتری برای علوم تهیه کنند و پس از تدریس هر فصل :

1-   عکسهایی در دفتر بچسبانند که با درس مرتبط است ودر کتاب نیست .

2-   توضیحات مربوط به عکس را در کنار آن بنویسند.

3-   گزارش فعالیتهایی را که انجام می دهند در دفتر بنویسند.

4-   اطلاعاتی را که جمع آوری می کنند در دفتر یادداشت کنند.

فصل 4 جانوران بی مهره :

1-  فعالیت فوق برنامه:

از وسایل دور ریختنی مثل جای شامپوی داروگر که بدنه ی آن شیار دار است برای درست کردن جانوران بند پا مثل عقرب استفاده کنند.

2-   فعالیت مکمل فصل 4 جانوران بی مهره :

نمایش برنامه های مستند راز بقا مرتبط با درس در کلاس .دانش آموزان می بایست گزارشی از فیلم به کلاس ارائه بدهند.

 

3-   فعالیت مکمل فصل 4 جانوران بی مهره :

هریک ازدانش آموزان به صورت داوطلبانه سرگذشت یا داستانی برای یکی ازجانوران بی مهره مثلا پروانه یا کرم کدوتعریف کنند داستان می تواند ساخته دانش آموزباشد.

فصل 6 نور و باز تابش:

1-   فعالیت فوق برنامه:

1-   دانش آموزان هنگام شب در خانه چراغها را خاموش کنند وسعی کنند تصویر خود را در آینه نگاه کنند .

2-   بار دیگر لامپی کم نور روشن کنند و در آینه خود را مشاهده کنند.

3-   در مرحله ی بعد لامپ قوی تری روشن کنند و به آینه نگاه کنند.

4-   صبح روز بعد وقتی هوا کاملا روشن است خود را در آینه مشاهده کنند .

پس از اجرای هر مرحله نتیجه را یادداشت کنند و به کلاس ارائه دهند.

 

2-   فعالیت مکمل فصل 6 نور و باز تابش:

در یک روز آفتابی با مشارکت دانش آموزان سعی کنیم به وسیله ی چند آینه وانعکاس دادن نور، آفتاب را از حیاط مدرسه به کلاس بیاوریم .

 

3-  فعالیت مکمل فصل 6 نور و باز تابش:

 

اندازه ی فاصله ی اشیاء تا آینه و اندازه ی فاصله ی تصویر اشیاء تا آینه :

وسایل مورد نیاز : 1- آینه ی قدی  2- متر پارچه ای

آینه را به صورت عمودی در محلی روی زمین قرار می دهیم سپس شماره ی صفر متر را به آینه می چسبا نیم و باقی متر را به صورت افقی روی زمین قرار می دهیم

یکی از دانش آموزان را در کنار یکی از شماره های متر قرار می دهیم او را در کنار شماره ای دیگر هم قرار می دهیم دانش آموزان مشاهده می کنند که با دور و نزدیک شدن فرد از آینه تصویر درون آینه نیز دور و نزدیک می شود( همچنین این فاصله را با متر از درون آینه نیز می توان اندازه گرفت).

فصل 7 الکتریسیته

1-  فعالیت مکمل مدار متوالی:

دو خط کش فلزی را به صورت موازی در کنار هم قرار می دهیم (می توان از روش رسم خطوط موازی که در ریاضی آمده است بهره گرفت). به وسیله ی چند تکه سیم سر مثبت باتری را به یکی از خط کشها وصل می کنیم وسر منفی باتری را به خط کش دیگر وصل می کنیم ،سپس از دانش آموزان می خواهیم چند لامپ را به وسیله ی این دو خط کش روشن کنند.

(البته درمیان لامپها چند لامپ سوخته قرار می دهیم تا دانش آموزان مشاهده کنند که سوختن لامپها در مدار موازی روی دیگر لامپها تاثیری ندارد).

2- فعالیت مکمل مدار متوالی:

پس از تدریس مدار متوالی از یک زنجیر به عنوان مشابه یک مدار استفاده می کنیم و ازآن یک حلقه خارج می کنیم با این کار ارتباط قسمتی از زنجیر با قسمت دیگر و حلقه های دیگر قطع می شود سپس به دانش آموزان نشان می دهیم که مدار متوالی نیز مانند زنجیر است چنانچه یک لامپ را بیرون بیاوریم لامپهای دیگر هم روشن نمی شود.

فصل 9 سنگها

1- فعالیت فوق برنامه 

به عنوان فعالیت فوق برنامه دانش آموزان را با هماهنگی   مدرسه   به   نزدیکترین کارخانه سنگ شهر می بریم وسنگهای دگرگونی ،رسوبی و آذرین را به آنها نشان  می دهیم.

2- فعالیت فوق برنامه  : خشت

از دانش آ موزان می خواهیم که در خانه با کمی خاک نرم و آب گل درست کنند و در قالب کوچکی بریزند و آن را در هوای معمولی یا در زیر آفتاب خشک کنند .

3- فعالیت فوق برنامه : آجر

 از دانش آ موزان می خواهیم که در خانه با کمی خاک نرم و آب گل درست کنند و در قالب کوچکی بریزند و آن را در هوای معمولی یا در زیر آفتاب خشک کنند ،سپس این خشت به دست آمده راروی اجاق یا درون فر یا بخاری حرارت دهند تا پخته شود.

این فعالیتها میبایست به صورت گزارش کار در دفتر ثبت اطلاعات توسط دانش آموزان یادداشت شود و به کلاس ارائه داده شود.

 

 فعالیت مکمل سنگها :

 

1-   از فیلمهای مستند لایه های زمین و زمین شناسی فیلمی که با درس ارتباط دارد را در کلاس نمایش می دهیم .

2-   به عنوان کانی هایی که به طور مستقیم پس از استخراج مورد استفاده قرار می گیرند سنگ نمکی را در کلاس نمایش می دهیم .

 

 

3-   ازدانش آموزان میخواهیم با سنگهایی که جمع آوری می کنندیک اثرهنری خلق کنند.

 

فارسی بخوانیم و بنویسیم

 

 فعالیت مکمل و فوق برنامه:

1-   به عنوان یک طرح کلی برای تمام سال تحصیلی از دانش آموزان می خواهیم که دفتری تهیه کنند و آن را به تعداد حروف الفبا تقسیم بندی کنند (به عنوان مثال پنج صفحه به حرف الف اختصاص داده می شود )  حالا این چند صفحه را جدول بندی می کنند که در ستون اول آن از درس اول هر کلمه ای که با حرف الف شروع مشود می نویسند ، در ستون دوم معنی لغت ، در ستون سوم هم خانواده ی لغت ، در ستون چهارم مخالف و... را می نویسند دانش آموزان به همین ترتیب تمام جدولها را به مرور در طی سال تحصیلی با پیشروی در سها پر می کنند .

2- دانش آموزان ازابتدای سال قصه هایی را که خودشان می سازند یا شنیده اند و درجایی یا کتابی نوشته نشده است را یادداشت می کنند وآن را به صورت کتاب داستان ساخته ی دست خود در می آورند و به کلاس ارائه می دهند و در قفصه ی کتاب برای استفاده ی دیگر دانش آموزان قرار می دهند .

3- دانش آموزان با لغات جدید هر درس داستانی جدید می سازند ودر قفصه ی کتاب داستانها برای استفاده ی دیگران قرار می دهند.

4-  هر یک از دانش آموزان قسمتی از درس جدید را با خطی خوش در دفتر هم کلاسی خود به صورت دو به دو پاکنویس می کنند.

5-  دانش آموزان درسهای حماسی و تاریخی کتاب بخوانیم را در کلاس به صورت مرشد و بچه مرشد نقالی می کنند.

6-  ساعتی در هفته برای کتابخوانی در کتابخانه معین می کنیم.

7-  دانش آموزان خلاصه ی مطا لبی را که در کتابخانه مطالعه کرده اند در کلاس بیان می کنند (بهتر است مطا لب مرتبط با محتوای کتاب بخوانیم باشد).

8-  فرهنگ لغتی را در کلاس داشته باشیم هر زمان دانش آموزان معنی لغتی را سوال کردند هر بار یکی از دانش آموزان مامور پیداکردن معنی لغت از فرهنگ لغت می شود وبه دانش آموزان پاسخ می دهد.

9-  دانش آموزان موظفند پس از ارائه ی در جدید لغات تازه ی درس را در آخر کتاب بخوانیم رنگ آمیزی کنند برای هر درس یک رنگ به کار ببرند.

10- با اولیاء دانش آموزان هماهنگ شود کتاب شعر شاعران بزرگ را خریداری کنند ودر منزل همراه یک فرهنگ لغت نگهداری کنند.

11- دانش آموزان با مراجعه به کتابهای شعری که دارند چند بیت شعربه کلاس ارائه دهند که در آن لغات جدید درس موجود باشد.

12- درزنگ بخوانیم چند نفر از دانش آموزان داستانی را که شب گذشته از اولیاء خود شنیده اند در کلاس بخوانند.

 

ارزشیابی از فعالیتها

آزمونهای عملکردی :  این آزمونها به دنبال ایجاد فرصت برای ارائه عملکرد و رفتار واقعی دانش آموزان در قالب تکالیف عملکردی هستند.

1-    آزمون کتبی عملکردی:  بیشتر در مواردی که سنجش کاربرد دانش و مهارت کسب شده موردنظر باشد به کار برده می شود. (مانند طراحی مراحل انجام یک کار)

2-   آزمونهای شناسایی : روشی برای سنجش توانایی یادگیرنده درتشخیص ویژگی ها   محاسن ف معایب وموارد استفاده امور از طریق بررسی ، مشاهده و...  .

3-   آزمون شبیه سازی شده : مثل رهبری مناظره ، انجام آزمایش در آزمایشگاه .

4-   نمونه کار : بررسی عملکرد دانش آموزدر موقعیت های واقعی نظیر زمانی که دانش آموز در حال ارائه نظرات خود می باشد .

ابزارهایی که می توان در این زمینه به کار برد:

1-   سیاهه رفتار: به کمک این ابزار می توان برخورداری یا عدم برخورداری دانش آموز را از یک ویژگی یا صفت  مورد سنجش قرار داد.

2-   مقیاس درجه بندی رفتار : دراین ابزارتنها میزان برخورداری یا عدم برخورداری دانش آموزاز یک صفت ملاک نیست.بلکه میزان آن صفت نیز مم نظر ارزشیاب می باشد.

3-   واقعه نگاری: در این ابزار که با مشاهده ی ابعاد و جوانب فعالیت دانش آموزان اطلاعات جمع آوری می شود می توان به اطلاعات عمیق ترو وسیع تری دست پیداکرد.

4-   پوشه ی کار : پوشه ی کار مجموعه ای از نمونه کارهای دانش اموزاناست که میزان تلاش ، پیشرفت و موفقیت انها را در انجام ، اعلام و اجرای فعالیتها و تکالیف نشان می دهد .

5-   خود سنجی : با این استفاده از این ابزارخود آگاهی دانش آموز افزایش یافته و با مشارکت در فرایند انتخاب ملاک ها و معیارها انگیزه بیشتری در یادگیری پیداخواهد کرد .

6-   جمع بندی اطلاعات : علاوه بر همه ی ابزارهای گفته شده جمع بندی اطلاعات در خصوص وضعیت یادگیری انان در فعالیتهای مکمل ،لازم است حداقل دو بار در سال اطلاعات به دست آمده از ابزارهای مختلف جمع بندی شده و بازخوردی مناسب و کلی نیز به آنان ارائه می شود .

منابع :

روانشناسی پرورشی/ دکتر علی اکبر سیف /1383

وبلاگ /آقای سلیمی / سرگروه آموزشی کلاس دوم شهرستان بوشهر/

 

+ نوشته شده در  شنبه 20 اسفند1390ساعت 11:20 بعد از ظهر  توسط محمد علی مرادی  |